Behandeling van:

Huidparasieten

Sarcoptes scabiei
Sarcoptes mijt
Chorioptes
Chorioptes mijt
Psoroptes
Psoroptes mijt

De belangrijkste huidparasieten bij kameelachtigen zijn schurftmijten. Ze zijn de hoofdoorzaak van ernstige jeuk en leveren lelijke en pijnlijke korsten op.

Het belangrijkste element in de behandeling is om onder de microscoop het type mijt te laten identificeren. Dit kan de veearts voor u doen of een fokker die deze services aanbied.

  • Sarcoptes scabii: een vrij ronde mijt met korte poten.
    • Deze mijten leven op het huidoppervlak, waar de mijten paren.
      Na de paring vreet het vrouwtje zich in de huid van uw alpaca en graaft zich in om een nestje te maken, waar deze haar eieren legt.
    • Deze vorm van schurftmijt is meestal het eerst waarneembaar op de poten, buik en aan de staartaanzet. Het kan zich echter over gehele lichaam verspreiden.
  • Chopioptes scabii: Chorioptes mijten hebben een iets langwerpiger licham.
    • Deze vorm van mijt, kauwt op de huid in plaats van dat het zich in de huid nestelt.
    • Chorioptes komen minder vaak voor dan Sarcoptes, en de huidreactie van de alpaca is milder.
    • Omdat deze mijten zich niet ingraven, leven ze compleet op het huidoppervlak. Vaak tref je ze aan tussen de tenen, in de oorschelp, op het gezicht (rondom lippen, neus en ogen) en op de buik.
  • Psoroptes scabii: Ovaal gevormde mijten.
    • Psoroptes leeft op het huidoppervlak
    • Deze vorm komt weinig voor en is door geen enkel officieel onderzoek bewezen bij cameliden.

Over de behandeling van schurft gaan vele cowboyverhalen rond. Van oud frituurvet tot baden in agressieve chemicaliën of dagelijkse injecties.
Wat echter vaststaat is dat een behandeling pas gekozen kan worden als het type mijt bekend is.

Een voorbeeld behandelplan bij schurft:

Haal rustig adem. Schurft is vervelend om mee om te moeten gaan, maar in de meeste gevallen goed te genezen. U kunt ook altijd een ervaren dienstverlener vragen om u te ondersteunen, samen met de veearts. Zie bijvoorbeeld deze link.

Stap 1: Identificatie

Laat de veearts of een andere ervaren persoon een monster nemen en dit onderzoeken om het type schurft te identificeren.

Stap 2: Pijnbestrijding en infectie

Indien uw alpaca pijn heeft van de schurft, of de huid geïnfecteerd en ontstoken raakt, is het belangrijk dat u de veearts pijnstilling en antibiotica laat toedienen. Denk bijvoorbeeld aan Amoxicilline of vergelijkbaar antibioticum.

Stap 3: Scheren

Ik zou een dier met ernstige schurftklachten op bewolde plekken altijd direct scheren. Ongeacht de tijd van het jaar. Er zijn prima jasjes voor alpacas verkrijgbaar om ze warm te houden. Dit kan je echter pas doen als er geen ontstekingen (meer) zijn.

Stap 4: Parasietbestrijding

Sarcoptes

  • Sarcoptes zal altijd behandeld moeten worden met een combinatie van:
    • Injectie met anthelmintica (om de reeds ingegraven mijten te bereiken)
    • oppervlakte behandeling (om de mijten die nog niet ingegraven zijn te bereiken).
    Beide elementen van de behandeling zal meermalen herhaald moeten worden. Immers zullen de reeds gelegde eitjes overleven en de alpaca direct herbesmetten.

Voorbeeld van te gebruiken geneesmiddelen bij Sarcoptes mijten:

  • INJECTIE ("Van binnenuit"):

Anthelmintica zoals Ivermectines of Noromectin. Deze werken normaliter nog prima tegen schurft, maar niet meer tegen wormen. Hierdoor zijn ze ideaal voor dit doeleinde, we werken immers geen resistentie in de hand.
Noot: Het is mogelijk om Cydectin LA oraal of injectie te gebruiken tegen schurft, maar dit heeft niet de voorkeur. Het is een redelijk nieuw middel tegen wormen, en door herhaalde toepassing bij schurft loop je het risico om worm-resistentie te creëeren.
Met name bij de gevreesde Haemonchus worm, waarbij Cydectin je beste hoop is!

Enige goede reden om Cydectin te gebruiken voor schurft, is wanneer het compleet onhandelbare/wilde alpaca's betreft. Je hoeft het immers maar 1x toe te dienen en dan werkt het 20+ dagen. Desalniettemin zal je de oppervlakte behandeling WEL regelmatig moeten doen. Kies dus gewoon voor een veilig/ouderwets middel.

Voorbeeld van te gebruiken geneesmiddelen bij Sarcoptes mijten:

  • TOPISCHE BEHANDELING ("Van buitenaf/aan oppervlak"):
    • Een spray van fipronil (Zoals Frontline of Effipro). Houd er wel rekening mee dat dit bijt aan wondjes. Dit kan dus soms te agressief zijn om direct te gebruiken of op grote oppervlaktes. Dit is wel ideaal voor plekken als tussen de tenen.
    • Dierenkliniek De Bata4en (alpacaspecialisten) verkoopt een speciale spray met jodium: "Rashclear". Dit is klaar voor gebruik en zou mijn voorkeur hebben.
    • Een smeersel waarin je ivermectine hebt opgelost. Bijvoorbeeld in een schone olie (baby-olie of mineralenolie van de paardenspecialzaak. zelf zijn wij geen fan van frituurolie, omdat dit vieze zwarte plekken achterlaat in de wol). Het lieft gebruikt u Noromectin. Ivermectine kan eventueel ook. Dectomax slaat zwart uit op de vacht en word plakkerig. Zwaardere middelen dan noromectin of ivomec heeft u niet nodig, tenzij er aangetoonde resistentie in de mijten bestaat. Dat zal echter niet snel het geval zijn.
    • TIP: indien u een mooie dunne olie gebruikt - zoals babyolie - kunt u de oplossing met een plantenspuit aanbrengen en dan insmeren. Dit werkt een stuk sneller en schoner dan kwasten. Tevens ruikt babyolie beter!
    • Tussen de tenen en onder de voeten werkt het beste om een dikke, boterige creme (zoals sudocrem) te gebruiken met daarin zwavel en fipronil.
    • Indien de schurft alleen op de voeten vertoond, zou u ook een doorloopbad met daarin speciale anti-schurft medicatie kunnen overwegen. Dit kan uw veearts u voorschrijven.

Chorioptes

  • Bij de behandeling van Chorioptes zal de focus liggen op topische behandeling. Deze mijt vreet namelijk wel aan de huid, maar medicatie vanuit de bloedstroom bereikt de schurfmijt maar moeilijk. Behandeling bestaat uit:
    • Injectie met anthelmintica (om de reeds ingegraven mijten te bereiken)
    • Topische/oppervlakte behandeling (om de mijten die nog niet ingegraven zijn te bereiken).
    Deze behandeling zal meermalen herhaald moeten worden. Immers zullen de reeds gelegde eitjes overleven en de alpaca direct herbesmetten.

Gelijk aan Sarcoptes, met de volgende noot:

De focus ligt hierbij echt op het smeren van de olie/creme met daarin een flinke dosis medicatie (fipronil, anthelmintica). Ter ondersteuning geeft u noromectin of ivermectin injectie, maar dit is lang niet zo belangrijk als bij sarcoptes.

Psoroptes

  • Psoroptes komt zelden voor, en is niet eens bewezen bij alpacas. Wij hebben dan ook onvoldoende data om een behandeling te kunnen suggereren. Overleg met uw veearts en controleer de diagnose.

Stap 5: Littekenweefsel

Gefeliciteerd - u bent al een heel eind op weg naar een alpaca zonder klachten.

De volgende stap is om het littekenweefsel wat ontstaan is door de schurftinfectie zacht te houden. Dit kan door het blijven insmeren van (baby)olie, creme etc. Hier hoeft geen medicatie meer ingemengd te worden.
Het helpt om afwisselend ook met Zink Oxide spray te behandelen.

Stap 6: Herhaling voorkomen

Hieronder enkele overwegingen:

  • Houd uw dieren in de gaten en controleer regelmatig op schurft. Het is immers makkelijker om een klein plekje te behandelen dan een heel dier.
  • Elke alpaca heeft schurftmijten. Lang niet elke alpaca heeft er echter last van. Vaak is een verlaagd immuunsysteem aanleiding voor schurft om tot een probleem te worden. Wellicht ontbreekt er iets aan bijvoorbeeld voeding (mineralen, vitaminen), is er een onderliggend wormprobleem of is er een gebrek aan schuilruimte.
    • Persoonlijk kom ik vaak schurft tegen als ik ga scheren bij hobbyhouders die een dekhengst tussen de merries hebben lopen. Met name als deze hengst opdringerig is. De stress die de merries hebben om constant met het libido van deze hengst om te moeten gaan, lijkt al genoeg te zijn om het immuunsysteem uit balans te brengen.
  • Sommige bloedlijnen zijn gevoeliger voor schurft dan anderen. Er zijn bloedlijnen (Zoals bijvoorbeeld Lillyfield Jack of Spades of Inca) waar geen schurft voorkomt. Deze lijn moet een bepaalde resistentie of ongevoeligheid hebben ontwikkeld.
    Maak hier gebruik van, en fok zeker niet met een hengst die gevoelig is voor schurft. Goede kans dat de nakomelingen dat ook zijn.
  • Overweeg om 1 of 2 maal per jaar een kuurtje met bijvoorbeeld Noromectin te spuiten. Twee of drie injecties, een week uit elkaar. Hiermee onderbreek je de levenscyclus van de schurftmijt, zonder resistentie bij wormen in de hand te werken. Dit middel zou je immers nooit meer voor wormen inzetten ivm reeds aanwezige resistentie. Hierdoor is Noromectin ook spotgoedkoop. (circa € 25,00 per halve liter). Noromectin is een ivermectine-derivaat.

© 2015-2018 Alpacawereld.nl